YOUTHPOINT: Baza podataka i istraživanja o mladima

European Social Survey je akademski vođeno međunarodno istraživanje koje se sprovodi širom Evrope od svog osnivanja 2001. godine. Svake dvije godine sprovode se intervjui sa novoizabranim, presječnim uzorcima.

Istraživanje sprovedeno za potrebe ove analize ukazuje na zabrinjavajuće podatke: gotovo dvije trećine mladih ima iskustvo sa psihoaktivnim supstancama, dok više od polovine ispitanika smatra da je povremena upotreba droga bezopasna. Istovremeno, čak 76% mladih nije upoznato sa postojanjem besplatnih linija za pomoć, a značajan broj njih ne zna kome bi se obratio u slučaju potrebe.

Tokom avgusta i septembra, NVO Multimedijal Montenegro (MMNE) sprovela je istraživanje o stavovima mladih prema pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji, u okviru projekta „Evropa za sve“, uz podršku Ministarstva evropskih poslova.

Istraživanje je obuhvatilo 503 ispitanika uzrasta od 16 do 29 godina iz opština Bijelo Polje (55,1%) i Berane (44,9%), sa ravnomjernom zastupljenošću polova – 53,9% žena i 46,1% muškaraca. Rezultati pokazuju da 70,6% mladih podržava članstvo Crne Gore u EU, dok se 22% izjasnilo protiv, a 7,4% nije imalo stav. Da bi glasali na referendumu za ulazak u EU izjasnilo bi se 68,8% ispitanika, dok bi 16,5% glasalo protiv, a 14,7% ne bi učestvovalo u glasanju.

Analiza odgovara na ključna pitanja: da li Crna Gora ima dovoljno laboratorija, zašto mladi naučnici odlaze, kakve su mogućnosti mobilnosti i međunarodne saradnje, te kako se naše prilike upoređuju sa praksama u drugim zemljama, poput Njemačke.

Indeks učešća mladih (YPI) mjeri uključenost mladih u donošenje odluka, tržište rada i društveni život kroz 22 indikatora. Podaci se odnose na 2024. godinu, a objavljeni su 2025, u okviru regionalnog izvještaja za Zapadni Balkan i Tursku.

U okviru projekta „Član po član: jačanje institucionalne podrške mladima“, sprovedeno je istraživanje koje donosi direktne uvide u potrebe, interese i očekivanja mladih u lokalnim zajednicama širom Crne Gore.
Istraživanje je sprovedeno među 1007 srednjoškolaca u šest opština – Berane, Bijelo Polje, Herceg Novi, Tivat, Tuzi i Zeta, sa ciljem da se njihovi glasovi koriste kao osnova za planiranje novih omladinskih servisa.

Publikacija donosi pregled međunarodnog i evropskog pravnog okvira, nacionalnih politika i praksi, kao i primjere dobrih rješenja iz zemalja članica EU (Francuska, Danska i Španija). Posebna vrijednost analize je u jasnim i sveobuhvatnim preporukama koje ukazuju na pravce budućih reformi u Crnoj Gori

Balkan Barometer je godišnje istraživanje javnog mnjenja i stavova poslovne zajednice u šest ekonomija Zapadnog Balkana, koje sprovodi Regional Cooperation Council. Istraživanje analizira aspiracije i očekivanja u vezi sa životom i radom, dominantne socio-ekonomske i političke trendove, kao i procese regionalne i evropske integracije.

U saradnji sa UNICEF-om, MONSTAT koordinira prikupljanje podataka na godišnjem nivou za potrebe ažuriranje TransMONEE baze podataka (Transformativno praćenje za unaprijeđenu jednakost).
TransMONEE obuhvata niz podataka od značaja za socijalna i ekonomska pitanja važna za položaj i dobrobit djece, mladih i žena na nivou CEE/CIS država (države Centralne i Istočne Evrope i Zajednice nezavisnih država).
U okviru saradnje na ažuriranju TransMONEE baze podataka, Zavod za statistiku Crne Gore koordinira izradu analitičkog izvještaja (Country Analytical Report – CAR).

U okviru projekta MOACG “Član po član”, izrađena je sveobuhvatna komparativna analiza Zakona o mladima Crne Gore, sa fokusom na usklađenost sa evropskim standardima i praksama iz regiona i 🇪🇺. Analiza identifikuje ključne nedostatke, predlaže konkretna poboljšanja i nudi rješenja koja mogu unaprijediti položaj mladih kroz reformu zakonskog okvira.

Analiza pokazuje da Crna Gora već ima solidne osnove, ali i da postoje važni segmenti koje treba dopuniti: od definicije omladinskih organizacija, preko finansiranja i profesionalizacije omladinskog rada, do uključivanja mladih u sve sektorske politike.

Ovaj dokument daje pregled i analizu položaja djece i mladih u Crnoj Gori kroz prizmu njihovih potreba, dostupne institucionalne podrške i srednjoročnih perspektiva. Analiza je zasnovana na tri izvora: (1) studiji o mladima u Crnoj Gori 2024 (Friedrich-Ebert-Stiftung i Centar za građansko obrazovanje, na osnovu IPSOS istraživanja), (2) analizi položaja djece i mladih pod institucionalnom zaštitom (NVO Juventas, 2023), te (3) pilot kvantitativnom istraživanju o samoprocjeni ponašanja koja dovode u sukob sa zakonom među srednjoškolcima (NVO Juventas, 2021). Dokument ujedinjuje nalaze o socio-ekonomskim uslovima, obrazovanju, zapošljavanju, mobilnosti/iselenju, vrijednostima i učešću, kao i o rizičnim ponašanjima, bezbjednosti i iskustvima sa institucijama.

Statistika obrazovanja prikuplja, obrađuje i objavljuje podatke za sve nivoe obrazovanja u Crnoj Gori: predškolsko, osnovno, srednje i visoko obrazovanje. Cilj statistike obrazovanja je da prezentuje podatke o predškolskim ustanovama, osnovnim i srednjim školama, visokoškolskim ustanovama, strukturi i kretanju broja učenika, studenata i nastavnika, o rezultatima školovanja na svim nivoima.

Ova serija od deset analiza istražuje rodne razlike među mladima kroz podatke Studije o mladima, obuhvatajući različite dimenzije poput političkog liderstva, stavova o zapošljavanju, partnerskih očekivanja, vrijednosti i političke participacije, uz kombinaciju regionalnih uvida i detaljnih analiza po pojedinačnim državama.

Kako mladi širom Jugoistočne Evrope (SEE) percipiraju društveni razvoj i svoju ličnu budućnost? Ova studija pruža komparativne uvide iz dvanaest zemalja (Albanija, Bosna i Hercegovina, Bugarska, Hrvatska, Kosovo, Sjeverna Makedonija, Crna Gora, Rumunija, Srbija, Slovenija, Grčka i Turska), s ciljem podsticanja informisane rasprave o njihovim stavovima prema politici i demokratiji u kontekstu njihovih životnih okolnosti i vrijednosti. Fokusirajući se na mlade uzrasta od 14 do 29 godina, Komparativna studija mladih SEE 2024 nadovezuje se na prethodna istraživanja sprovedena u regionu od strane fondacije Friedrich-Ebert-Stiftung. Ovo su naši najvažniji nalazi.

U okviru ReLOaD2 inicijative, sprovedeno je Istraživanje i procjena lokalnih politika koje se odnose na mlade i percepcije/potrebe mladih, čiji su osnovni rezultati prikazani u ovom dokumentu. Glavni cilj ovog istraživanja je analiza lokalnih politika koje se odnose na mlade kao i potreba mladih u 15 crnogorskih opština, a sa ciljem da se dobijeni rezultati iskoriste kao osnova za dalji razvoj efikasnih lokalnih politika za mlade. Fokus istraživanja je bio na iskustvima, ulogama i odnosima mladih u lokalnim zajednicama, kao i identifikaciji njihovih potreba, težnji ali i očekivanja od zajednice u kojoj žive. Istraživanjem su obuhvaćene opštine iz svih pet pomenutih klastera.

Eurobarometer je istraživački instrument javnog mnjenja koji koriste European Commission, European Parliament i druge institucije i agencije Evropske unije kako bi redovno pratili stanje javnog mnjenja u Evropi o pitanjima vezanim za Evropsku uniju, kao i stavove o političkim i društvenim temama. Eurobarometar obezbjeđuje kvalitetne i relevantne podatke za stručnjake za javno mnjenje, istraživače, medije i širu javnost.

Cilj istraživanja o ustanovama socijalne zaštite za smještaj djece i mladih jeste da se obezbijede podaci o djeci smještenoj u ustanove socijalne zaštite prema najvažnijim obilježjima kao što su broj ustanova i broj djece prema polu.

Analiza donosi sveobuhvatan pregled evropskih standarda i modela u oblasti sporta, kao i njihovu primjenu u crnogorskom kontekstu. Poseban akcenat stavljen je na sport mladih – učenika i studenata – kroz razmatranje nacionalnih politika, zakonodavnog okvira, uloge obrazovnih institucija, kao i izazova i prilika za dalji razvoj.

Studija o mladima u Crnoj Gori 2024 istražuje stavove, uvjerenja, socio-ekonomske uslove, te političko učešće mladih u Crnoj Gori, u cilju informisanja kreatora javnih politika i adresiranja izazova i težnji ove značajne demografske grupe. Studija je koristila kvanti- tativni metod istraživanja, preko nacionalnog istraživanja javnog mnijenja koje je sproveo IPSOS, anketirajući 501 ispitanika između 14 i 29 godina starosti, odabranih putem uzorkovanja neslučajne kvote.

Ova studija pruža uvide u prioritete i zabrinutosti mladih u Crnoj Gori, nudeći smjernice za kreatore javnih politika o tome na koji način stvarati okruženje koje će pružati podršku generacijama koje dolaze.

Program međunarodnog testiranja učenika PISA provjerava znanje i vještine učenika
koristeći međunarodno dogovorenu metriku za prikupljanje podataka od učenika, nastavnika, škola i sistema kako bi se razumjele razlike u uspješnosti i podsticala saradnja
zasnovana na podacima.

Za potrebe izrade Lokalnog akcionog plana za mlade, Sekretarijat za kulturu i obrazovanje je sproveo
upitnik među populacijom na koju se odnosi ovaj plan i isti je popunila 181 osoba.

Istraživanje o potrebama mladih koji žive u Kotoru je sprovedeno sa ciljem utvrđivanja ključnih izazova sa kojima se suočavaju, te njihovih stavova i potreba, kako bi Opština Kotor, na osnovu dobijenih podataka, pristupila izradi mjera i aktivnosti koje će odgovoriti na iskazane potrebe.

Life in Transition Survey su velika, reprezentativna istraživanja koja obuhvataju oko 1.000–1.500 domaćinstava po zemlji, koristeći iste upitnike u svim zemljama. Ona su reprezentativna na nivou urbanih i ruralnih područja i prate neke iste lokalitete tokom vremena.

Za potrebe izrade Nacrta lokalnog akcionog plana za mlade za 2024. godinu sprovedeno je istraživanje o potrebama mladih u Plavu.

Lokalni akcioni plan za mlade Glavnog grada za period 2025-2026 predstavlja strateški okvir koji je osmišljen sa ciljem unapređenja kvaliteta života mladih, njihovog osnaživanja i podsticanja aktivnog učešća u društvenim procesima. Ovaj dokument je rezultat zajedničkih napora svih relevantnih aktera u zajednici – od institucija lokalne samouprave, obrazovnih i kulturnih ustanova, nevladinih organizacija, pa do samih mladih koji su kroz različite oblike konsultacija i participacije dali svoj doprinos u njegovom kreiranju. U okviru izrade Lokalnog akcionog plana za mlade za period 2025-2026. godine, sprovedena je anketa pod nazivom "Ti se pitaš! Podgorica grad mladih".

Za potrebe izrade Lokalnog akcionog plana za mlade, Sekretarijat za obrazovanje, sport i mlade je sproveo
upitnik među populacijom na koju se odnosi ovaj plan.

Za potrebe izrade Nacrta lokalnog akcionog plana za mlade za 2025 – 2026. godinu sprovedeno je istraživanje o potrebama mladih u Nikšiću.

Ova kontrolna studija pokazuje poziciju NEET omladine u poređenju sa 2021, procjenjujući značajne institucionalne i zakonodavne okvire, kao i statističke podatke na čijem
osnovu će se pratiti napredak na terenu.

Za potrebe izrade Nacrta lokalnog akcionog plana za mlade za 2025-2026. godinu sprovedeno je istraživanje o potrebama mladih u Plavu.

Radna grupa je pristupila analizi trenutnog stanja, definisanju prioritetnih oblasti kroz analizu dostupnih rezultata istraživanja o potrebama i problemima mladih, kao i ostalih oblasti od značaja za mlade.

Indeks učešća mladih (YPI) mjeri uključenost mladih u donošenje odluka, tržište rada i društveni život kroz 22 indikatora. Podaci se odnose na 2023. godinu, a objavljeni su 2024, u okviru regionalnog izvještaja za Zapadni Balkan i Tursku.

Prema nalazima kvantitativnog istraživanja, a kao što smo u prethodnom odeljku naveli, mladi nijesu
informisani o prilikama koje im se nude. Nailazili su na manjak kooperativnosti kada bi uputili zahtjev
kao što je uspostavljanje servisa Omladinskog kluba. Prema njihovom izvještaju ne primjećuje se aktivnost lokalne samouprave na digitalnim kanalima komunikacije, a u dijelu informisanja mladih. Mladi ne znaju za organizovanje prilika neformalnih i dodatnih obrazovanja u njihovoj opštini.

Kao polazna osnova za kreiranje lokalnog akcionog plana za mlade Opštine Berane uzeto je Istraživanje i procjena lokalnih politika koje se odnose na mlade i potrebe mladih u 15 lokalnih samouprava, a koje sprovela kancelarija UNDP u okviru programa ReLoad2. Glavni cilj ovog istraživanja bio je analiza lokalnih politika koje se odnose na mlade kao i potreba mladih u 15 crnogorskih opština, a sa ciljem da se dobijeni rezultati iskoriste kao osnova za dalji razvoj efikasnih lokalnih politika za mlade. Fokus istraživanja je bio na iskustvima, ulogama i odnosima mladih u lokalnim zajednicama, kao i identifikaciji njihovih potreba i očekivanja od zajednice u kojoj žive.

Popis stanovništva, domaćinstava i stanova je, po sadržaju i obimu, najmasovnije i najkompleksnije statističko istraživanje koje se sprovodi na svakih deset godina u skladu sa jedinstvenim standardima UN i Evropske komisije.

Ovaj monitoring izvještaj o Indeksu učešća mladih je dio aktivnosti NVO
Prima implementiranih kao dio redovnih aktivnosti regionalne mreže
“Omladinski HUB za Zapadni Balkan i Tursku”. To je mreža CSO-a koje
rade na omladinskim politikama kreirana prije osam godina kao dio
regionalnog projekta finansiranog od strane CSF regionalnog programa EU,
implementiran od strane Ana i Vlade Divac Fondacije iz Srbije u
partnerstvu sa NVO Prima iz Crne Gore, Partnerima Albanija, Savezom
mladih Kruševo iz Sjeverne Makedonije i Fondacijom volontera zajednice
(TOG) iz Turske.

Indeks učešća mladih (YPI) mjeri uključenost mladih u donošenje odluka, tržište rada i društveni život kroz 22 indikatora. Podaci se odnose na 2022. godinu, a objavljeni su 2023, u okviru regionalnog izvještaja za Zapadni Balkan i Tursku.

SOS telefon Podgorica je, u partnerstvu sa kancelarijom UNDP-a u Crnoj Gori, realizovao 16 dijaloga u 10 crnogorskih gradova.

Kroz ove dijaloge, preko 200 građanki i građana iz ruralnih i urbanih područja, zajedno sa predstavnicima institucija, lokalnih uprava, medija i organizacija civilnog društva, aktivno je učestvovalo u identifikaciji i analizi trenutnog stanja, uzroka, manifestacija, dinamike u vezi sa govorom mržnje, seksizmom i mizoginijom, dajući preporuke za unapređenje stanja u ovoj oblasti.

Publikacija predstavlja nalaze empirijskog istraživanja i fokusa grupa sa mladima, a sa ciljem dubljeg sagledavanja realnosti svakodnevnog života, iskustava i potreba mladih u Crnoj Gori. Istraživanje je obuhvatilo brojna pitanja - od načina na koji mladi koriste svoje slobodno vrijeme, kako se obrazuju i suočavaju sa izazovima zapošljavanja, koliko su zadovoljni svojim porodičnim i ličnim životom, prema kome imaju socijalnu distancu, a koga doživljavaju diskriminisanim, do toga koliko su angažovani u društveno-političkim procesima. Kroz analizu svakog od ovih segmenata, daje se uvid kako u pojedinačne izazove, tako i u šire implikacije koje nose.

Za potrebe izrade Nacrta lokalnog akcionog plana za mlade za 2024. godinu sprovedeno je istraživanje o potrebama mladih u Baru.

Za potrebe izrade Nacrta lokalnog akcionog plana za mlade za 2024. godinu sprovedeno je istraživanje o potrebama mladih u Tuzima.

Istraživanje o položaju mladih u Crnoj Gori nastoji da prikupi podatke koji će pomoći donosiocima odluka da se što bolje informišu o ovoj problematici u pripremi nove Strategije za mlade u Crnoj Gori.

Kroz ovo istraživanje prikupljani su podaci o stavovima mladih u vezi s nizom važnih tema koje se tiču njihovog obrazovanja, kako formalnog tako i neformalnog.

Uz to, na mladima je bilo da ocijene rad omladinskih servisa u Crnoj Gori i procijene sopstvenu ulogu u njihovom radu.

Pored toga, pitanja su targetirala i oblasti participacije i demokratskih vrijednosti mladih, načina na koje se mladi u Crnoj Gori informišu, koliki je stepen njihove medijske pismenosti i da li su i u kojoj mjeri oprezni prilikom korišćenja interneta, kao i uopšteno, prilikom zaštite ličnih podataka.

Takođe, obrađene su i teme mobilnosti mladih, polarizacije društva, kao i to kako mladi provode slobodno vrijeme i kakvi su im stavovi o zdravlju.

Istraživanje je urađeno za potrebe izrade nove Strategije za mlade (2023−2027) koja je u pripremi. Nalazi ovog istraživanja trebalo bi da informišu donosioce odluka u ovom procesu i pruže kvantitativne i kvalitativne podatke o nizu tema koje su bile u fokusu prethodne Strategije (2017−2021), ali i o temama koje su označene kao posebno relevantne od aktera uključenih u proces izrade nove Strategije.

Istraživanje zapošljivosti mladih u Crnoj Gori iz njihove perspektive jedna je od aktivnosti projekta “Zaposli se odmah”, koji realizuje Mreža za omladinski aktivizam Crne Gore, a koji ima za cilj poboljšavanje zapošljivosti mladih i olakšavanje
prohodnosti ka tržištu rada.

U Analizi možete naći evropsku praksu kada je riječ o ovoj oblasti, i to načela EU za ekonomsku sigurnost mladih, socijalnu politiku i politiku zapošljavanja Evropske unije, mjere pomoći EU nezaposlenim mladima sa akcentom na NEET kategoriju i na koji način je uticao COVID-19 na zaposlenje mladih u EU.

Drugi dio Analize se tiče pozicije mladih u Crnoj Gori, sa akcentom na temu nezaposlenosti mladih, mogućnostima za mlade iz osjetljivih grupa, kao i predstavljanju programa podrške zapošljavanju mladih u Crnoj Gori.

Treći dio “Analize socio-ekonomskog položaja mladih” se odnosi na pregled podataka iz istraživanja koje je MASTER tim odradio u 2022. godini, na uzorku od oko 400 ispitanika, uz preporuke mladih za ekonomsko osnaživanje.

Za potrebe izrade Nacrta lokalnog akcionog plana za mlade za 2024. godinu sprovedeno je istraživanje o potrebama mladih u Rožajama.

Indeks učešća mladih (YPI) mjeri uključenost mladih u donošenje odluka, tržište rada i društveni život kroz 22 indikatora. Podaci se odnose na 2021. godinu, a objavljeni su 2022, u okviru regionalnog izvještaja za Zapadni Balkan i Tursku.

Istraživanje i publikacija su finansirani od strane Ministarstva spoljnih poslova
Savezne Republike Njemačke na osnovu Odluke Bundestag-a. Projekat je sproveden
uz podršku Predstavništva Hanns Seidel fondacija za Srbiju i za Crnu Goru

Ovaj monitoring izvještaj pripremljen je kao dio projekta WB&T for EmploYouth, koji finansira Evropska
unija. Projekat sprovode Fondacija Ana i Vlade Divac (Srbija), NVO Prima (Crna Gora), Alijansa mladih
(Severna Makedonija), Partneri Albanija za promjene i razvoj (Albanija) i Fondacija volontera zajednice
(Turska).

Istraživanje je realizovano u oktobru i novembru 2018. godine u svim srednjim školama u Crnoj Gori. Uzorak u istraživanju bio je proporcionalan i reprezentativan, sa slučajnim izborom ispitanika unutar izabranih odjeljenja. Proporcionalnost uzorka podrazumijeva da smo intervjuisali srednjoškolce u svim srednjim školama u Crnoj Gori. Metod je bio anketni i podrazumijevao je anketiranje licem-u-lice srednjoškolaca i srednjoškolki.

Publikaciju „Djeca u Crnoj Gori” daje svoj doprinos unapređenju znanja o djeci sumirajući ključne podatke o životu djece dobijene Popisom stanovništva, domaćinstava i stanova u 2011. godini.

Ova studija nastoji da utvrdi veličinu i sastav NEET populacije analizom postojećih podataka, te ukazuje na dodatne potrebne podatke o kojima se raspravlja na nacionalnom nivou.

Za potrebe međunarodne organizacije UNDP - Program Ujedinjenih nacija za razvoj, istraživačka agencija
CEED Consulting iz Podgorice realizovala je kvantitativno istraživanje „Mišljenje mladih o temi klimatskih
promjena“.
Sprovedeno kvantitativno istraživanje je imalo za cilj da sagleda koliko su mladi u Crnoj Gori upoznati sa
temom „klimatske promjene“, emisijom štetnih gasova, njihovim uticajem na zdravlje ljudi i životnu
sredinu, faktorima rizika povezanih sa klimatskim promjenama u lokalnoj sredini i državi, razvojem Crne
Gore kada su u pitanju klimatske promjene i sl. Rezultati ovog istraživanja poslužiće kao osnova za
utvrđivanje prioriteta u ovoj oblasti, odnosno uključivanje mišljenja mladih u budući razvoj i kreiranje
politika u oblasti klimatskih promjena.

Indeks učešća mladih (YPI) mjeri uključenost mladih u donošenje odluka, tržište rada i društveni život kroz 22 indikatora. Podaci se odnose na 2020. godinu, a objavljeni su 2021, u okviru regionalnog izvještaja za Zapadni Balkan i Tursku.

U ovom policy dokumentu prezentuju se informacije o razvoju omladinske politike u Crnoj Gori. Naglašava se važnost održavanja pitanja mladih i omladinske politike visoko na političkoj agendi, uz zahtjev da se od strane novih političkih lidera preispita ideja o transformaciji Ministarstva sporta i mladih, odnosno da se razmotri uspostavljanje posebnog ministarstva nadležnog za mlade.

Takođe, zahtijeva se povećanje ulaganja u omladinsku politiku i obezbjeđivanje održivog finansiranja omladinskih organizacija civilnog društva i mreža koje sprovode programe sa mladima i za mlade, u skladu sa nacionalnim okvirom omladinske politike (Zakon o mladima, Strategija za mlade, Program ostvarivanja javnog interesa u oblasti omladinske politike za 2020). Nadalje, ističe se potreba za nastavkom pozitivnih pomaka u sprovođenju omladinske politike na nacionalnom i lokalnom nivou, uključujući jačanje lokalnih usluga za mlade, kao i unapređenje međunarodne saradnje u oblasti mladih.

Istraživanje obuhvata tri dijela i to: Terensko istraživanje anketnog tipa, i istraživanjem je anketirano 798 ispitanika iz 19 opština u Crnoj Gori; Istraživanje stavova, kao i političkog aktivizma odbornika u lokalnim
parlamentima; Istraživanje postojećeg stanja i efektivnosti djelovanja mladih u
strukturama na lokalnom nivou, sa aspekta broja mladih u tijelima na
lokalnom nivou, njihovog stvarnog djelovanja i zastupanja za interese
mladih kroz mjerenje broja amandmana, učestvovovanje u diskusija
i slično.

Mladi ljudi čine petinu stanovništva Crne Gore. Kreatori politika i donosioci odluka često ispuštaju mlade iz fokusa, iako bi mladi ljudi trebalo da budu u centru svake politički važne i strateški važne inicijative. Upravo to odbija mlade od politike u najširem smislu, zato oni i imaju najmanje povjerenja u političke institucije i nosioce političkih funkcija. A uspjeh demokratske tranzicije društva mjeri se i po tome u kolikoj mjeri su mladi ljudi spremni i motivisani da preuzmu upravljanje društvenim razvojem preko zvaničnih ili nekonvencionalnih oblika političkog angažmana i volonterstva. Ogromna većina mladih ljudi čak nema ni iskustva sa volontiranjem, a volonterski angažman i aktivizam mladih čine zabrinjavajuće mali procentualni udio u aktivnostima s kojima mladi ispunjavaju slobodno vrijeme. Mladi ljudi rastu u društvu opterećenom korupcijom, nepotizmom i ostalim fenomenima koji podrivaju meritokratske principe u pristupu zapošljavanju i napredovanju u karijeri, ali i u obrazovanju. U ovakvom kontekstu kod mladih se razvijaju stavovi po kojima je opravdano dobijanje zaposlenja preko veze i korupcijom, kao i percepcija da društvena mobilnost i napredovanje više zavise od političkih veza i moći, a manje od znanja i uloženog truda. Društvo u kojem se promovišu ‘prečice’ kao pristup za postizanje ciljeva u oblasti obrazovanja i zapošljavanja edukuje mlade ljude da su takvi oblici ponašanja ispravni, a da pri tome mladi nijesu svjesni nepredvidljivih posledica koje ovo ima i po cijelo društvo i po njegovu održivu budućnost.

Indeks participacije mladih (YPI) mjeri nivo mogućnosti mladih da budu uključeni u procese donošenja odluka. YPI se sastoji od tri stuba: političke, društvene i ekonomske participacije mladih.

Nalazi iz YPI 2019 pokazuju da su mladi i dalje u velikoj mjeri isključeni iz dominantnih društvenih, ekonomskih i političkih procesa, iako su zabilježeni određeni pomaci. Na osnovu identifikovanih izazova, uključujući nedostatak relevantnih podataka osjetljivih na mlade i nizak nivo njihove participacije, izvještaj daje ključne preporuke.

Monitoring izvještaj analizira političko, društveno i ekonomsko učešće mladih u Crnoj Gori kroz YPI indeks, zasnovan na podacima institucija i istraživanja. Poseban fokus stavlja na ograničen uticaj mladih u procesima donošenja odluka i potrebu za unapređenjem sistema podataka.

Istraživački dio izvještaja se bavi komparativnom analizom stavova obje ciljne grupe
koje smo uključili u naše istraživanje– mladih sa jedne, i institucija
sistema, sa druge strane. Preciznije rečeno, na narednim stranicama
ćemo vam predstaviti rezultate istraživanja o stavovima mladih i
predstavnika institucija sektora bezjednosti, a po pitanju znanja,
problema, kao i proporuka za poboljšanje trenutnog stanje stvari
kada je riječ o učešću mladih u sektoru bezbjednosti, ali i njihovom
položaju u svijetu u kojem se suočavaju sa nizom bezbjednosnih
izazova – ekonomske, političke, ekološke i zdravstvene prirode

Publikacija „Statistika dohotka i uslova života“ ima za cilj da pruži uvid u podatke o nejednakosti životnog standarda i uslova života građana Crne
Gore, uz detaljan osvrt na korišćene metodološke koncepte, široj javnosti Crne Gore. Ova publikacija rezultat je uspješne realizacije najvećeg evropskog istraživanja u oblasti socijalnih statistika.

Istraživanje višestrukih pokazatelja u Crnoj Gori (MICS istraživanje u Crnoj Gori 2018) i Istraživanje višestrukih pokazatelja u romskim naseljima u Crnoj Gori (MICS istraživanje u romskim naseljima u Crnoj Gori 2018) sprovedeno je 2018. godine od strane Uprave za statistiku Crne Gore (MONSTAT), kao dio globalnog programa MICS. Tehničku podršku obezbijedio je Dječji fond Ujedinjenih nacija (UNICEF). UNICEF, Vlada Crne Gore i UNHCR obezbijedili su finansijsku podršku.

Participacija je „osnovno pravo i jedan od vodećih principa Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima, koji je ponovljen u brojnim drugim konvencijama i deklaracijama“. Kroz aktivno učešće, mladi se osnažuju da igraju ključnu ulogu u sopstvenom razvoju, kao i u razvoju svojih zajednica, što im pomaže da usvoje važne životne vještine, razviju znanja o ljudskim pravima i građanstvu i promovišu pozitivno građansko djelovanje. Da bi efikasno učestvovali, mladima moraju biti obezbijeđeni odgovarajući alati, poput informacija, obrazovanja i pristupa građanskim pravima. Kako bi se unaprijedile postojeće javne politike koje omogućavaju veću aktivnost mladih, od ključnog je značaja obezbijediti dokaze o njihovoj uspješnosti, što je jedan od glavnih razloga za uspostavljanje YPI indeksa.

Svrha ovog godišnjeg monitoring izvještaja je da pruži pregled političkog, društvenog i ekonomskog učešća mladih u svim partnerskim zemljama kroz YPI indikatore.

Monitoring izvještaj analizira političko, društveno i ekonomsko učešće mladih u Crnoj Gori kroz YPI indeks, uz poređenje sa prethodnim periodom. Poseban fokus stavlja na početno mapiranje trendova i identifikaciju ključnih izazova u omladinskim politikama.

Konačno izdanje European Values Study 2017 uključuje podatke i dokumentaciju za ukupno 37 zemalja učesnica i dva istraživanja manjina. Integrisani i pojedinačni nacionalni skupovi podataka EVS 2017 dostupni su putem GESIS - Leibniz Institute for the Social Sciences baze podataka.

Crnogorska nacionalna izborna studija (Montenegrin National Election Study) je prvo sistematično i longitudinalno istraživanje izbornog ponašanja u Crnoj Gori koje se sprovodi sa ciljem da se prikupe relevantni, kvalitetni i uporedivi podaci o glasanju i političkom ponašanju uopšte.

Istraživanje je ponudilo priliku mladima da izraze svoje lične stavove o različitim
pitanjima koja određuju njihove živote, kao i njihovu budućnost. Rezultatima
istraživanja, skrenuta je pažnja na mlade kao na osnovni društveni kapital i resurs
za dalji razvoj crnogorskog društva.
Samo istraživanje je doprinos, inače, skromnoj istraživačkoj građi o mladima, ali
i evaluaciji svega onog što je prethodnih godina činjeno na planu razumijevanja
potreba mladih, poboljšanja njihovog društvenog položaja, afirmaciji i podsticaju
razvoja potencijala mladih kroz društveni aktivizam. Posljednjih 15 godina nije bilo
pokušaja da se na mlade obrati pažnja na ovakav način, iako je postojala potreba
u društvu za ovakvim istraživanjem, koje može poslužiti u određenim aspektima
kao odlična polazna tačka za neke dalje i veće uporedne analize kada su u pitanju
mladi. S tim u vezi, preporuka je da se ova istraživanja rade redovnije, jer podaci
zastarjevaju zbog promjena u društvu koje oblikuju i stavove mladih ljudi.

Comparative Study of Electoral Systems je kolaborativni istraživački program koji okuplja timove za izborne studije iz cijelog svijeta.